UEFA Kulüpleri Benchmark Raporu: 2017 Değerlendirmesi
Avrupa Kulüplerinin 2016/17 Sezonu Görünümü ve Finansal Durumları
Dr. Ünal Şerifler, SMMM, KGK-BDL
SeriUEFA Kulüpleri Benchmark Raporu4 sayının 3.sü
Kaynak: Şerifler, Ü. (2018, 27 Ocak). UEFA Kulüpleri Benchmark Raporu: 2017 Değerlendirmesi. accafin. https://www.accafin.com/blog/dokuzuncu-uefa-benchmark-raporu-degerlendirmesi
İçindekiler
UEFA, geçtiğimiz günlerde tüm Avrupa Kulüplerinin 2016/17 sezonunundaki finansal sonuçlarını kapsayan araştırma raporunun dokuzuncusunu yayınladı. (Raporun daha güncel bir versiyonuna aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.)
Her yıl düzenli olarak yayınlanan bu raporun oldukça detaylı ve görsel olarak da doyurucu bir formatta hazırlandığını söylemek yanlış olmaz. Bu yılın raporunda da oldukça dikkate çeken detaylar var.
Raporda yer alan tüm önemli başlık ve grafikleri 14 başlık altında aşağıda gösterdim. Daha kısa bir değerlendirme isteyenler için de yazının giriş kısmını olabildiğince özet şeklinde hazırladım.
UEFA Avrupa Kulüpleri: 2016/17 Sezonunun Görünümü
Öncelikle rapor açık olarak gösteriyor ki “Finansal Fair Play” uygulamasının kulüplere önemli ölçüde olumlu etkilere olmuş ve olmaya da devam ediyor.
Raporda yer alan 700 kulübün yıllık hasılat artış hızı 2002’den bu yana ilk kez %10 oranında gerçekleşti.
Finansal Fair Play uygulaması ile birlikte 2010 yılından bu yana kulüplerin “tek seferlik gelir” olarak kaydettiği bağış ya da olağandışı diğer gelir kalemlerinin, toplam gelirleri içindeki oranı gitgide düşüyor. 2016/17 sezonunda tüm Avrupa kulüplerinin gelirlerinin içindeki “one-off-revenue” oranı %12 olarak gerçekleşmiş.
Kulüplerin maaş ve ücret artış hızı 2010 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaşmasına karşın, tüm kulüplerin toplam faaliyet kârı, 800 milyon Pound ile tarihin en yüksek seviyesine ulaştı.
Toplam 26 Avrupa Kulübü bu yıl kâr açıkladı. Bu rakam 2011 yılında 9’du.
Kulüplerin toplam net borcunun gelirlere oranı 2011 yılında %65 iken geçtiğimiz yıl %40’a düşmüştü. 2016/17 sezonununu gösteren bu yılın raporunda ise bu oran %35.
Avrupa Kulüpleri'nin tümünün 2016/17 sezonundan toplam geliri 18,5 milyar € oldu.
TV Yayın gelirleri, kulüplerinin gelirlerinde farklılık yaratan en önemli faktör olarak öne çıkıyor. Avrupa’nın en büyük 6 liginin yayın hakkı geliri toplamı, geri kalan 48 ligin yayın hakkı geliri toplamından yüksek durumda.
Rapor yalnızca finansal sonuçlara değil, farklı alanlardaki gelişmelere de ışık tutuyor. Buna göre;
2016 /17 sezonunda satılan kulüplerin %70’i Çin’li yatırımcılar tarafından satın alındı.
Avrupa’daki stadyuma gelen seyirci sayısı 100 milyon civarında gerçekleşti.
Yukarıdaki sıralamaya çalıştığım özetin dışında, “Seyirci sayıları”, “Gelirler ve gelir türleri”, “Transfer harcamaları”, “Maaş ve yükümlülükler”, “Borçlar”, “Faaliyet Gelirleri ve Giderleri”, “Net Kâr/Zarar” gibi başlıkların detaylarını da 14 farklı grafik ile birlikte aşağıda bulacaksınız.
Geçen yıl 216 ve önceki yıl 215 hazırladığım yazılar ile birlikte bu yıl da 2 sayfa olarak hazırladığım bu yazımın, son üç yıldır bu alanda hazırlanmış en kapsamlı Türkçe kaynak olduğunu söylemem yanlış olmaz sanırım.
Grafikleri büyütmek için resimlerin üzerine tıklamanız yeterli oalcaktır.
Konuyla ilgilenenler için faydalı olur umarım.
2016/17 Sezonu Avrupa Liglerinin Finansal Görünümü
En Yüksek Seyirciye Sahip Avrupa Ligleri
Portekiz Ligi, İspanya 2. Ligi’ndeki taraftar sayısını geride bırakarak bu yıl sıralamaya ilk kez dahil oldu.
İngiltere Premier Ligi ve Championship Lig ile Alman Bundesliga ve İspanyol La Liga’nın toplam taraftar sayıları 10 milyonu geçen ligler olarak dikkat çekiyor.
En Yüksek Seyircili Avrupa Kulüpleri
Kulüpler bazında bakıldığında ise, ortalama seyircisi geçen yıla göre düşse de Camp Nou, hala taraftarların en çok tercih ettiği seçenek olarak görünüyor. Bunda, Barcelona kulübünün, maça gelemeyecek kombine sahibi taraftarların biletlerini turistlere satıp tribünü sürekli dolu tutma projesinin de etkisi büyük şüphesiz..
En yüksek taraftar ortalaması bir önceki yıla artan bir kulüp yok. Neredeyse tüm kulüplerin ortalama seyirci sayısı geçen yıla göre küçük oranlı düşüşler göstermiş..
En Yüksek Maç Günü Satış Gelirine Sahip Avrupa Ligleri
İngiltere Premier Ligi 2016/17 sezonunda maç günü gelirlerinde 781 milyon Euro ve önceki yıla göre 7%’lik artış ile ilk sırada..
Maç günü satış gelirlerinin toplam gelirler içinde en yüksek orana ulaştığı ligler İskoçya (%37), Israil (%32) ve İsviçre (%30).
Avrupa Liglerinin gelir dağılımına bakıldığında maç günü satış gelirlerinin toplam gelirlere oranında sürekli bir gerileme sözkonusu. Buna da en önemli etken olarak, stadyum çevresindeki olanakların yeteri kadar iyileştirilmemesi gösteriliyor.
En Yüksek Maç Günü Satış Gelirine Sahip Avrupa Kulüpleri
İlk 20 takımdan 8’i İngiliz, 5’i Alman, 4’ü İspanyo ve 2’si İtalyan kulüpleri.
Maç günü satış gelirlerinde ilk 20 sırada yer alan takımların bu alandaki toplam geliri 1.3 milyar € olarak gerçekleşti. Bu tutar, 2016/17 sezonunda tüm Avrupa’da gerçekleşen maç günü satış gelirlerinin %48’ine karşılık geliyor.
UEFA Gelirleri Sıralaması
UEFA, 2016/17 sezonunda toplam 1,9 milyar Euro ödül ve benzeri para dağıttı.
İspanya Ligi takımları, 323 milyon € ile organizasyondan en fazla pay alan lig durumunda..
Kulüpler ölçeğinde bakıldığında ise, Manchester City 83 milyon € ile ilk sırada.
Yunan Olympiakos Kulübü, UEFA gelirleri, toplam gelirlerinin içinde en yüksek oranda olan takım. Bir başka deyişle Olympiakos, geçen yılı UEFA gelirleri ile geçirmiş gibi görünüyor..
Sıralamada yer alan tek Türk takımı ise Galatasaray SK.
En Yüksek Yayın Hakkı Gelirleri
Geçtiğimiz sezon yayın haklarından en fazla gelir elde eden 20 Avrupa Kulübünün toplam geliri 2,4 milyar € olarak gerçekleşti.
İlk 20’de 16 İngiliz takımı bulunuyor. Bu sonucun şaşırtıcı olduğu söylenemez sanırım..
Leicester City FC’nin bir önceki sezon yaşadığı şampiyonluk, televizyon gelirlerinin %35 artmasını sağladı.
Leicester City FC’nin bir önceki sezon yaşadığı şampiyonluk, televizyon gelirlerinin %35 artmasını sağladı.
Chelsea FC ve Swansea City, ilk 20 takımlık sıralamada yayın gelirleri bir önceki yıla göre gerileyen iki takım oldu.
Toplam Gelirler
2016/17 sezonunda tüm alanlarda (UEFA geliri, yayın geliri, maç günü satış geliri vb) en yüksek geliri elde eden 30 Avrupa Kulübü, geçen yıla oranla %12’lik artışla toplam 9,15 milyar € gelir elde etti. Bu tutar, tüm Avrupa Kulüpleri’nin toplam gelirinin yaklaşık yarısına eşit olarak gerçekleşti..
Manchester United FC, tüm gelirlerde 689 milyon € ile ilk sırada. Bu sonuç, marka değeri en yüksek kulüpler sıralamasında yer alan kulüp için şaşırtıcı sayılmamalı; 2017 Yılının En Değerli 50 Futbol Markası
İlk 30’da geliri bir önceki yıla göre oransal olarak en fazla artan kulüp, %66 ile Olympique Lyon oldu.
Bir önceki yıla göre oransal olarak toplam geliri düşüş gösteren kulüpler ise Newcastle United FC (%-1) ve Aston Villa FC (%-3) oldu.
Transfer Harcamaları
2016/17 sezonunda en fazla transfer harcaması yapan, beklenen bir şekilde Paris Saint Germain oldu. Kulüp, geçen sezonu 418 milyon € transfer harcaması ve 65 milyon € transfer geliri ile kapattı. (nette -353 milyon €).
İlk 10 takım sıralamasında, transfer geliri, transfer harcamasından daha yüksek olan iki takım AS Monaco (nette +256 milyon €) ve FC Barcelona (nette +34 milyon €) oldu.
En Fazla Borca Sahip Avrupa Ligleri
Avrupa Lügleri’nin toplam borçları bir önceki sezona göre %5 oranında azalarak yaklaşık 6,2 milyar € düzeyinde gerçekleşti.
İngiltere Ligleri, 1,52 milyar € ile hala en borçlu ligler konumundaki yerini koruyor.
Türkiye Ligi takımlarının toplam borcu da bir önceki yıla oranla %6 azalarak 683 milyon € ile gerçekleşti.
En Fazla Borca Sahip Avrupa Kulüpleri
Finansal Fair Play’in en önemli göstergelerinden biri şirketlerin borç durumları. Net Borçlar / Toplam Gelirler ve Borçlar / Uzun Vadeli Varliklar, bu alanda en fazla kullanılan rasyolar arasında bulunuyor..
Buna göre, Avrupa’da 2016/17 sezonunda en yüksek borca sahip kulüp 561 milyon € ile Manchester United oldu..
Borçlar / Gelirler oranı en kötü olan kulüp, yıllık gelirinin 3,7 katı borcu olan CSKA Moskova olurken, en borcu yüksek olmasına karşın gelirlere oranı en düşük olan kulüp ise 0,3 oran ile Paris Saint Germain oldu.
20 takımlık listede 3 Türk takımı da bulunuyor. Galatasaray SK, 203 milyon € net borç ile 11. Sırada yer alırken, Fenerbahçe SK 150 milyon € net borç ile 17. ve Beşiktaş JK 142 milyon € ile 18. sırada yer alıyor. Oranlara bakıldığında ise en iyi borç rasyosunun Fenerbahçe’de, en kötü oranların ise Beşiktaş’a ait olduğu görülüyor.
Maaş ve Ücretler
Geçtiğimiz sezon itibarı ile yıllık maaş ve ücretleri en yüksek olan kulüp, 372 milyon €’luk maaş yükü ile FC Barcelona oldu.
Maaş yükü bir önceki yıla göre oransal olarak en fazla artan kulüp Athletico Madrid (%31), oransal olarak en fazla azalan kulüp ise AC Milan (%-2) oldu.
Maaş yükümlülüğü / Toplam kulüp gelirleri oranı en iyi olan kulüp %46 ile Bayern Munih olurken, kulüp gelirlerinin %85’ini futbolculara maaş ödemek için Aston Villa bu alandaki en kötü kulüp oldu.
Faaliyet Giderleri
Avrupa’da geçen sezon yüksek faaliyet giderlerine sahip 20 kulübün toplam gideri 2,3 milyar € oldu. Bu alanda ilk sırayı ise 218 milyon €’luk tutar ile Bayern Münih alıyor.
Faaliyet Giderlerinin toplam gelirlere oranı en kötü olan kulüp %75 ile Aston Villa FC olurken, bu alanda en başarılı Avrupa Kulübü %20’lik oranıyla Manchester FC oldu..
Faaliyet giderlerinin bir önceki yıla göre iyileştirilmesi bakımından ise en başarılı kulüp, geçen yıla oranla 16% oranında azaltan FC Schalke 04 oldu.
Faaliyet Kârı
Kulüplerin transfer harcamaları öncesindeki faaliyet kârlarında son 3 senede olan pozitif görüntü, 2016/17 sezonunda da artarak devam etti ve toplamda 832 milyon €’luk bir faaliyet kârı oluştu..
Net Kâr açısından bakıldığında ise, faaliyet kârındaki kadar pozitif bir gelişme olmasına karşın henüz toplam açısından zarardan kurtulmuş değil Avrupa Kulüpleri. Ancak, trende göre yorum yapacak olursak, önümüzdeki bir kaç yıl içerisinde net kâr oluşacağını söyleyebiliriz.
En Yüksek Faaliyet Kârına Sahip Avrupa Kulüpleri
Avrupa’nın faaliyet kârı sıralamasında en iyi 20 Avrupa kulübünün 2016/17 sezonundaki toplam faaliyet kârı 1,36 milyar € olarak gerçekleşti. En iyi 20 kulüp açısından trende bakıldığında bu tutarın 2010 yılında gerçekleşen 658 milyon €’luk toplam faaliyet kârını neredeyse 2’ye katladığı görülüyor.
En yüksek gelire sahip 7 Avrupa Kulübü, aynı zamanda en yüksek faaliyet kârına sahip Avrupa Kulüpleri durumunda.
Manchester United FC, 232 milyon €’luk faaliyet kârı ile iki yıl ard arda kulüp faaliyet kârı rekorunu kırmış durumda.
Bu yazının geçmişi · 2 kayıt · son: 24 Eylül 2026
- Yeni siteye aktarıldı
- Yayım
Paylaş
