UEFA Kulüpleri Benchmark Raporu: 2016 Değerlendirmesi
Avrupa Futbolunun A'dan Z'ye değerlendirildiği sekizinci UEFA benchmark raporu
Dr. Ünal Şerifler, SMMM, KGK-BDL
Şerifler, Ü. (2017, 16 Ocak). UEFA Kulüpleri Benchmark Raporu: 2016 Değerlendirmesi. accafin. https://www.accafin.com/blog/sekizinci-uefa-benchmark-raporu-degerlendirmesi
Kaynak: Şerifler, Ü. (2017, 16 Ocak). UEFA Kulüpleri Benchmark Raporu: 2016 Değerlendirmesi. accafin. https://www.accafin.com/blog/sekizinci-uefa-benchmark-raporu-degerlendirmesi
İçindekiler
Bu raporun 2019 ve 2017 yılı için hazırlanan güncel versiyonlarına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.
UEFA, geçtiğimiz günlerde tüm Avrupa Kulüplerini kapsayan finansal araştırma raporunun 2015/16 sezonunu kapsayan sekizincisini yayınladı. Rapor oldukça detaylı ve grafiklerle desteklenmiş.
Raporu inceledikten sonra iki ayrı kategoride sunmaya karar verdim. Yazımın ilk kısmında, Avrupa Futbolunun teknik direktörler, futbolcular ve takımlar bazında sosyal ve demografik özelliklerini yansıtan istatistikler ve Avrupa Liglerinin genel görünüşleri yer alıyor. İkinci kategoride ise, her bir finansal gösterge kategorisinde Avrupa'nın EN'leri yer alıyor.
UEFA Avrupa Futbolu: 2015/16 Sezonunun Görünümü
Gelir-Gider dengesi, gelir yönünde pozitif olmayan kulüplere yapılan transfer yasağı, Avrupa Kupaları'na katılamama gibi cezai yaptırımlardan Türk takımları da etkilenmişti geçtiğimiz sezonlarda. Finansal Fair Play gerekliliklerini karşılayamadıkları için birçoğuna Avrupa Kupaları'ndan men cezası geldi. Bu uygulamanın son kurbanı ise bildiğimiz gibi Galatasaray oldu. Ancak bu seneki raporla ilgili ilk olarak şunu söylemem gerekir ki, geçen yılın en kötü finansal performansına sahip Türk takımı Galatasaray bu yıl ünvanını Fenerbahçe’ye devretmiş görünüyor.
Çalışmanın akışına geri dönersek ilk kategoride;
Avrupa futbolunun teknik direktörler, futbolcular ve takımlar bazında sosyal ve demografik özelliklerini yansıtan istatistikler ve,
Avrupa futbolunun konsolide finansal göstergeleri yer almaktadır.,
İkinci kategoride ise, bir tüzel kişiliğe sahip olan kulüplerin finansal tablolarında aşağıdaki finansal indikatörlere göre "en"ler sıralanmış;
Avrupa kulüplerinin toplam faaliyet karı
Avrupa kulüplerinin toplam net kârı
En yüksek toplam gelire sahip 20 futbol kulubü ve gelirlerinin artış hızı,
En yüksek bilet satış gelirine sahip 20 futbol kulubü ve bir önceki yıla göre artış hızı,
En yüksek transfer gelirine sahip 20 futbol kulubü ve bu gelirlerin toplam gelirleri içindeki payı,
En yüksek transfer harcaması yapan 20 futbol kulubü
En yüksek faaaliyet giderlerine sahip 20 futbol kulubü ve faaliyet giderlerinin toplam gelirlerine oranı,
En yüksek futbolcu maaş yükümlülüğü bulunan 20 futbol kulubü ve bu borçların, toplam gelirlerine oranı,
En yüksek faaliyet kârı ve net kâra sahip 20 futbol kulubü
Her bir gösterge için grafiklerle birlikte bir özet hazırladım.
Geçen yıl hazırladığım yazı ile birlikte 3 sayfa olarak hazırladığım bu yazımın, son iki yıldır bu alanda hazırlanmış en kapsamlı yazı olduğunu söylemem yanlış olmaz sanırım. Konuyla ilgilenenler için faydalı olur umarım.
2015/16 Sezonu Avrupa Liglerinin Genel Görünümü
Avrupa Kulüplerinin Toplam Gelirleri (1996-2015)
Avrupa Kulüplerinin toplam gelirleri son 20 yılda %595 oranında arttı.
Gelirlerin yıllık ortalama artış hızı %9,3 oranında.
2008 yılından bu yana 100 mio € ve üzeri gelire sahip kulüp sayısı 22’den 46’ya ulaşmış durumda.
Avrupa Kulüplerinin Maaş ve Ücret Harcamaları (1996-2015)
Avrupa Kulüplerinin toplam maaş harcamaları son 20 yılda %600 oranında arttı.
Bu tutarlar, kulüplerin toplam giderlerinin %62'lik kısmını oluşturuyor. Diğer bir deyişle, gelirdeki her 100 liralık artışın 65 lirası maaşlardaki artışa gidiyor.
Maaşların yıllık artış hızı 10%'un üzerinde ortalama olarak.
Avrupa Ligleri'nde Toplam Maaş / Toplam Gelir Oranı (2009-2015)
Futbol endüstrisi için önemli KPI lardan biri kabul edilen “maaşların gelire oranı”, bir önceki sezona göre yaklaşık 1% lik bir artış gösterse de, Finansal Fair Play kuralı öncesine göre hala çok iyi bir durumda.
Gelirlerin yıllık ortalama artış hızı ile maaşların artış hızı karşılaştırıldığında, 2015/16 sezonunun, bir parça kötü geçtiğini söylemek de ayrıca mümkün sanırım.
Avrupa Kulüplerinin Varlık-Yükümlülük Dengesi (2009-2015)
2011 yılında yakalanan başa-baş noktasının ardından Avrupa Liglerindeki takımların net varlıkları 2015/16 sezonu sonunda 6,1 milyar €’ya ulaştı. Bununla paralel olarak takımların sermaye artırımları son 5 yılda önemli ölçüde azaldı.
Avrupa Kulüplerinin Toplam Faaliyet Kârı (2009-2015)
Transfer harcamaları ve finansman maliyetleri öncesindeki kârlılığı göstermesi açısından önemli olan bu gösterge, 2015/16 sezonundaki faaliyet kârı bir önceki sezona göre düşmüş olsa da 2013 yılından itibaren kulüplerin karlılığının süreklilik kazanması açısından önemli bir işaret olarak görülmektedir.
Avrupa Kulüplerinin Toplam Net Kâr/Zararı (2009-2015)
Faaliyet kârlılığı grafiği ile birlikte incelendiğinde kulüplerin toplam net kâr/zarar grafiğinde de 2011 yılından itibaren iyileşme görülmektedir (81% lik düşüş) ancak hala toplamda zararda kulüpler. Bunun sebepleri ise, kulüplerin transfer harcaması ve finansman maliyetlerinin çok yüksek olması.
Avrupa Liglerinde Taraftar Sayıları (2015/16)
Futbol kültürünün özeti niteliğinde bir tablo bu.
İngiltere Premier Ligi, 13,8 milyon taraftar ile son dönemlerde olduğu gibi yine zirvede.
Listede 3 İngilize Ligi, 2 Alman Ligi ve 2 İspanyol Ligi bulunuyor. Bu şu anlama geliyor; Türkiye Süper Ligi'ndeki toplam taraftar sayısı, İngiltere 3. liginden bile geride.
En Yüksek Borca Sahip Avrupa Ligleri (2015/16)
İngiltere, Avrupa'nın en borçlu ligi durumunda. Bunda şüphesiz en borçlu Avrupa Kulübü olan Manchester United'ın da payı büyük.
Türkiye Ligleri ise en borçlu ligler sıralamasında 3. durumda.
En Yüksek Bilet Satış Gelirine Sahip Avrupa Kulüpleri (2015/16)
€131 mio ile R.Madrid ve Arsenal, 15/16 sezonunda en yüksek bilet satış gelirini elde eden kulüpler oldu.
Bir önceki yıla göre 206% lik artışla Galatasaray sıralamaya 19. sıradan girerken, geçen yıın 19.su Fenerbahçe, bu yıl ilk 20 takım arasına giremedi.
Bir önceki yıla göre bilet satış geliri oransal olarak en fazla artan kulüpler Galatarasay ve AS Roma olurken, 5 takımın bilet satış geliri ise düşüş gösterdi ancak buna rağmen ilk 20 takım arasına girdiler.
En Yüksek Yayın Hakkı Gelirine Sahip Avrupa Kulüpleri (2015/16)
FC Barcelona, yayın hakkı gelirlerinde Avrupa'da 1. sırada.
İlk 20 takımın 17'si Premier Lig ekiplerinden oluşuyor.
Swansea City, Stoke City, WBA ve Crystal Palace tamamen yayın hakkı gelirleri ile ayakta duruyorlar gibi görünüyor.
En yüksek yayın hakkı gelirini elde etmesine rağmen, FC Barcelona’nın toplam gelileri içindeki yayın gelirlerinin payı yalnızca %25.
En Yüksek UEFA Gelirine Sahip Avrupa Kulüpleri (2015/16)
Juventus, 90 mio € ile UEFA’dan en yüksek kazancı elde eden kulüp. Takımın daha 3 sene önceki halini düşündüğümüzde küllerinden doğdular diyebiliriz.
Bate Borisov takımının UEFA’dan elde ettiği gelir, toplam gelirlerinin 90%’ı durumunda.
A German Team mahlaslı Borussia Monchengladbach, UEFA gelirini bir önceki sezona göre oransal olarak en fazla artıran takım.
En Yüksek Toplam Gelire Sahip Avrupa Kulüpleri (2015/16)
Real Madrid, 578 mio € ile geçen sezonun en fazla gelir elde eden takımı oldu.
Geçen yıl olağanüstü bir başarıya imza atarak EPL şampiyonu olan Leicester City’nin geliri bir önceki yıla göre 266% artmış ve listenin 29. sırasında.
Galatasaray, ilk 30’daki tek Türk takımı.
En Yüksek Futbolcu Değerine Sahip Avrupa Kulüpleri (2015/16)
R. Madrid, elindeki futbolcuların piyasa değerleri ile defter değeri (satınalma) arasındaki farkın en yüksek olan kulüp. Bu, yatırımın iyi yapıldığını gösterir.
AS Roma, Valencia ve Bayer 04 Leverkusen ise en bitik futbolculara yatırım yapmış gibi görünüyor. Bu yorumum tabiki ilk 20 takım içindeki durumuyla ilgili.
En Yüksek Futbolcu Maaş Yükümlülüğüne Sahip Avrupa Kulüpleri (2015/16)
FC Barcelona, 340 mio € ile futbolcu maaşları ve ücretleri yükümlülüğü sıralamasında 1. durumda.
Swansea City, gelirlerinin 46%’sını futbolcu maaşlarına ayırırken bu alanda ilk sırada. Barcelona ve Aston Villa ise takip eden takımlar.
En Yüksek Faaliyet Giderine Sahip Avrupa Kulüpleri (2015/16)
Real Madrid, 199 mio € luk faaliyet gideri ile ilk sırada.
Juventus ve Liverpool’un faaliyet giderlerinin toplam gelirleri oranı sadece 21% ve 22% sırasıyla.
CSKA Moskova ve Valencia, gelirlerinin tamamını harcamalara aktarmış gibi görünüyor.
En Yüksek Faaliyet Kârına Sahip Avrupa Kulüpleri (2015/16)
Bu grafik oldukça enteresan şeyler söylüyor: M. United, €145 mio'luk faaliyet karına rağmen zararda. Transfere harcadıkları paralar ve finansman giderleri bunun en büyük sebebi hiç şüphesiz.
Manchester United gibi 11 kulüp daha var listede.
Liverpool, Leicester City ve Newcastle United ise, bu anlamda en başarılı yönetilen kulüpler olarak dikkat çekiyor.
En Yüksek Transfer Harcamasına Sahip Avrupa Kulüpleri (2015/16)
Manchester United, 131 mio € transfer harcaması ile ilk sırada. Kulübün faaliyet karı’ndan net zarara geçmesindeki en önemli neden de bu harcama zaten
Gelirlerinden transfere en çok pay ayıran kulüp ise QPR ve Inter Milan.
Galatasaray, transfer geliri olmamasına karşın transfere en çok para harcayan kulüp durumunda.
Avrupa'nın En Borçlu Kulüpleri (2015/16)
Manchester United en yüksek borca sahip Avrupa kulübü durumunda ve borçları artmaya devam ediyor.
Dinamo Moskova Athletico Madrid, son sezonu inanılmaz borçlanarak geçirmiş durumdalar..
Galatasaray, en borçlu kulüpler sıralamasında 8. sırada ve borcu artmaya devam ediyor. Fenerbahçe ise listenin 13. sırasında olmasına karşın borcu azalan trendde..
En Fazla Taraftara Karşı Oynayan Avrupa Kulüpleri (2015/16)
Barcelona’nın 2015/16 sezonunda maçlarını toplam 1,5 milyon kişiden fazla insan izlemiş Nou Camp’ta.
FC Barcelona ve Manchester United'ın maçlarını izleyen taraftar sayısı, Türkiye'deki tüm maçlara gelen taraftar sayısından fazla.
Maç Başına Taraftar Sayısını En Fazla Artıran Kulüpler (2015/16)
Fenerbahçe, geçen yıla göre daha dolu tribünler önünde maçlarını oynuyor ve tüm Avrupa’da bu kategoride 2. sırada
Aynı kategoriden
Aynı kategori · Rapor ve Listeler
UEFA Kulüpleri Benchmark Raporu: 2019 Değerlendirmesi
Aynı kategori · Rapor ve Listeler
Capital 500 Listesi 2019 Sonuçları
Aynı kategori · Rapor ve Listeler